Od końca lat 80. XVI wieku Archangielsk stał się główny punkt rosyjskiego handlu zewnętrzenego, przynoszącym do 60% dochodu skarbu państwa. Wzrost handlu towarzyszył rozwojowi miasta. Ciasna wiejska zabudowa była przyczyną licznych pożarów. W jednym z nich, do wnętrza 1637 roku, spłonął monastyr, który ongi dał nazwę miastu. Ale miasto odbudowywało się szybko. W 1684 roku wybudowano wyczerpujący morowy Dwór Gościnny, którego znaczna odsetek zachowała się po dzień dzisiejszy. Budynek Dworu Gościnnego, w dodatku handlowego, miało również ważne znaczenie obronne wewnątrz perspektywie znów szykującej się wojny ze Szwecją. Płaskie wierzchołki narożnych plus centralnej wieży mogą istnieć wykorzystywane jak miejsca na rzecz armat. Dzięki wygodnej pozycji jest dozwolone było wyżywić przy obstrzałem przeważający tendencja szturmu wroga – rzekę. Aktywna realizacja międzynarodowego portu handlowego do wnętrza drugiej poł. XVII w. przekształciła tradycyjną strukturę tego staroruskiego miasta, jakim Archangielsk był do wnętrza ciągu pierwszego stuleci swojego istnienia. Jego środek stał się port. Poprzedni twierdza – zrobiony z drewna ostróg – okazał się pozornie odsuniętym na stronę oraz utracił odsetek swoich funkcji administracyjnych – prikaznaja izba została przeniesione do "kamiennego miasta". Pierwotna szkielet miasta – odnowiony Michajło-Archangielski monastyr – w dalszym ciągu uprzednio został przemieszczony na jego południowe peryferia. Cudzoziemska słoboda ograniczyła rosyjską osadę. W mieście pojawiły się budynki kościołów luterańskiego dodatkowo reformatorskiego. Pod mat XVII w. plus do wnętrza kolejnym stuleciu miasto rosło w przyszłości wzdłuż Dwiny. Tak wykształcił się Archangielsk epoki Piotra I.
Zainteresowanie Piotra Wielkiego jedynym naonczas rosyjskim portem morskim wynikł równolegle z zamysłem stworzenia floty. Piotr I przybył po kiedyś naczelny do Archangielska 30 lipca 1693 roku. Dla cara również jego świty na wyspie Mojżeszowej na Dwinie została postawiona niewielka "świetlica z sieniami". Ponad dwójka miesiące przebył imperator do wnętrza Archangielsku, zaznajomił się ze sprawami statków plus operacjami handlowymi plus wydał nakaz wybudowania na wyspie Sołombała pierwszej wewnątrz Rosji państwowej stoczni budującej okręty. Od połowy XVIII wieku stocznia, posiadająca wtedy pochylnie, warsztaty, składy także inne zakłady wspomagające, zaczęła zwać się Archangielską admiralicją. Po ukończeniu Wojny Północnej stocznia została zamknięta, jednakże w środku 1733 roku struktura statków została wznowiona. Przez półtora wieku została tu zbudowanych dookoła 700 dużych plus małych statków. 18 września 1693 Piotr I własnoręcznie rozpoczął budowę morskiego okrętu handlowego Św. Paweł, i w czasie swojego kolejnego pobytu w środku mieście, 20 maja 1694 roku, odrąbał podpory poprzednio zbudowanego statku także spuścił go na wodę. Wówczas to Piotr odbył wyjazd morską do Klasztoru Sołowieckiego. Piotr I po razu jednego trzecia część przyjechał do Archangielska 30 maja 1702 roku, wziąwszy ze sobą syna Aleksieja, wielką świtę dodatkowo pięć batalionów gwardii.
Zamieszkał w środku perfidnie zbudowanym na rzecz niego domku na wyspie Markowej wbrew budowanej Twierdzy Nowodwińskiej, by sam jeden prowadzić jej budową. 6 sierpnia imperator na czele eskadry udał się na Wyspy Sołowieckie, natomiast od tego czasu w kierunku przystani we wsi Niuchcza. Stąd gwardziści łącznie z Piotrem rozpoczęli mityczny pochód do jeziora Onega. Wybudowana w środku lesie również wyłożona na błotach droga, po której przewleczone zostały dwaj zbudowane wewnątrz Archangielsku fregaty, otrzymał nazwanie "Gosudariewa". Marsz zakończył się wzięciem Noterburga (Orieszka). Domek Piotra w środku 1877 roku był przewieziony z wyspy Markowej do Archangielska, i do wnętrza 1934 roku – do wsi Kołomienskoje, gdzie znajduje się po dzień dzisiejszy. W 1708 roku między 8 guberni Cesarstwa Rosyjskiego utworzona została gubernia archangielska, ze stolicą w środku Archangielsku. Pierwszym gubernatorem został wojewoda dwiński P.A. Golicyn. Od 1713 r. imperator Piotr I swoimi ukazami zaczął zmniejszać zakres wymiana handlowa na wskroś Archangielsk, właściwie poświęcając jego transakcje na pożytek nowego portu bałtyckiego – Sankt Petersburga. Do Archangielska pozwolił przywozić ostatkiem sił taką poziom towarów, jaka była niezbędna "dla wyżywienia ludności". W 1718 roku Piotr wydał ukaz, zakazujący eksportu chleba plus importu dużej części zagranicznych towarów wskroś Archangielsk. Liczba statków, przypływających do miasta, naraz spadła. O jak bardzo wewnątrz 1715 roku do portu przypłynęło 230 statków, to wewnątrz 1724 przedtem ledwo 19.