Pierwsze ruskie osady na przylądku Nur-Nawołok, na kolanie błotnistego prawego brzegu Dwiny, zostały założone wskroś nowogrodzian nadal wewnątrz XII wieku. W tym czasie, wg przekazu, wypada zlokalizować zryw wewnątrz tym miejscu Michało-Archangielskiego Monastyru, nazwanego w taki sposób odkąd imienia Michała Archanioła. Jednakże po razu jednego najważniejszy monastyr pojawia się do wnętrza latopisie zaledwie do wnętrza 1419 roku. W pobliżu sanktuarium znajdowały się pomorskie osiedla włość Nizowskiej – Lisostrow, Kniażostrow, Ujma, Jawla oraz inne.
W połowie XVI w. angielszczyzna żeglarz Richard Chancellor odkrył drogę wskroś Morze Białe do Archangielska. Od tego czasu zaczyna się wymiana handlowa z Anglikami oraz Holendrami w środku ujściu Dwiny. Wkrótce odtąd wokół monastyru solidny wcześniej liczne cudzoziemskie faktorie, zaś też składy, spichlerze także również domostwa kupców z Chołmogorów, Wołogdy dodatkowo Moskwy, przyjeżdzających tu na sezon nawigacji. Osiedle, które powstało, otrzymało nazwę Nowych Chołmogorów również na półtora wieku stało się jedynym morskim portem Rosji. W związku z zagrożeniem napadu szwedzkiego, Iwan IV Groźny postanawia o nadzwyczajnych środkach obrony Pomorza. 4 marca 1583 roku podpisuje ukaz, nakazujący moskiewskim wojewodom – Piotrowi Naszczokinowi także Aleksiejowi Zaleszaninowi-Wołochowowi do wnętrza najkrótszym możliwym czasie zbudować twierdzę na przylądku Pur-Nawołok: …miasto utworzyć na tym miejscu oraz takimi środkami, po wykazie także charakterystyce, kto wymagania techniczne także charakterystykę wam przysłano, pospiesznie, poniżej pomocy tych ludzi, których na rzecz sprawy tego miasta wyznaczyliśmy… (C.Ф. Огородников Очерк истории г. Архангельска в торгово-промышленном отношении. – wyd.: 1890. s.48.).
W 1584, który przyjmuje się zbytnio rok kalendarzowy utworzenia miasta, wojewodowie wewnątrz pośpiechu przez rok... postawili miasto wokoło Archangielskiego monastyru" ("Dwinskoj letopisiec", zapis poniżej 1584 r.): Ostróg z podwójnymi okrąglakowymi ścianami, wieżami, także bramami na północ, zmierzch również południe, okrążony rowem z palisadą w środku również zaporami poprzednio nim. Naprzeciw twierdzy na brzegu Dwiny wybudowano przystań na rzecz statków, umocniwszy wybrzeże drewnianymi balami. Oprócz rezydencji wojewody również Michajło-Archangielskiego monastyru, w środku twierdzy znajdowali się chołmogorscy także moskiewscy strzelcy. Pod jej ściany uprzedni przywiezione na przystań handlowe faktorie Anglików oraz Holendrów. W 1587 r. zostało tu przymusowo przesiedlone 130 rodzin "z dwińskich podgrodzi dodatkowo włości", tworząc nowochołmogorskie podgrodzie. 26 marca 1596 r. nowe miasto na Dwinie po razu jednego wiodący prym zostało nazwane miastem Archangielskim ("Archangielskij gorod"; z powodu nazwy znajdującego się do wnętrza przed monastyru), i od czasu 1 sierpnia 1613 r. ta określenie została potwierdzona do wnętrza związku z oficjalnym ustanowieniem administracyjnej odrębności – niezależności miasta Archangielsk od chwili Chołmogorów.